Góry Bystrzyckie
Góry Bystrzyckie stanowią część Sudetów Środkowych, rozciągają z północnego zachodu na południowy wschód, od Obniżenia Dusznickiego po Przełęcz Międzyleską (534 m), mając ok. 40 km długości. Przełęcz Spalona (812 m) dzieli je na część północną i południową. Część północna ma charakter rozległej, zalesionej i słabo pofalowanej wierzchowiny, rozciętej doliną Bystrzycy i stromo opadającej do Kotliny Kłodzkiej i Rowu Górnej Nysy, na północy oddzielonej przełomową doliną Bystrzycy Dusznickiej (Piekielna Dolina) od Gór Stołowych. Najwyższymi szczytami są tu: Łomnicka Równia (897 m), Smolna (870 m) i Wolarz (852 m) oraz Biesiec (833 m). Część południowa tworzy wyraźny grzbiet, w niższych partiach pokryty górskimi łąkami, opadający wyraźnie do doliny Dzikiej Orlicy na zachodzie i Rowu Górnej Nysy na wschodzie. Znajduje się tu masyw najwyższej w całych górach Jagodnej (988 m), za Przełęczą nad Porębą (694 m) ciągnie się grupa Czerńca (891 m), a na samym południu pasmo Kamyka (731 m). Na przedpolu południowej części pasma znajduje się Wyszkowski Grzbiet (Łubiec 565 m) i Tanecznica (549 m). Góry Bystrzyckie cechują się słabym zaludnieniem i wyludnionymi po 1945 r. wsiami, za to na ich obrzeżach ciągnie się pas uzdrowisk i zabytkowych miast (Duszniki-Zdrój, Polanica-Zdrój, Bystrzyca Kłodzka, Długopole-Zdrój i Międzylesie).
Wieże widokowe w Górach Bystrzyckich
Czerniec (891 m n.p.m.)
Czerniec to trzeci najwyższy szczyt Gór Bystrzyckich. W 2021 r. stanęła na nim wieża widokowa. Drewniana konstrukcja ma ok. 24 m wysokości. Rozpościera się z niej niepowtarzalny widok na Góry Bystrzyckie i Masyw Śnieżnika. Najłatwiej tu dojść z Gniewoszowa (ok. 1 h) lub z Niemojowa (ok. 2 h).
Jagodna (977 m n.p.m.)
Stalowo-drewniana wieża o wysokości 23 m znajduje się na południowym wierzchołku Jagodnej. Prowadzi tu niebieski szlak turystyczny. Z najwyższej platformy oglądać można szerokie panoramy sięgające po Góry Bardzkie, Góry Złote, Masyw Śnieżnika, Góry Orlickie, Masyw Ślęży oraz pasma górskie po stronie czeskiej. Najłatwiej dotrzemy tu ze schroniska PTTK Jagodna lub z Przełęczy nad Porębą (ok. 1 h 20 min).
Wieża widokowa na Jagodnej (988 m n.p.m.)
Warto odwiedzić:
Duszniki-Zdrój
Miasto położone jest w dolinie Bystrzycy Dusznickiej i składa się z dwóch części: miasta historycznego i uzdrowiska.
W budynku XVII-wiecznego młyna papierniczego, malowniczo położonym nad Bystrzycą Dusznicką, funkcjonuje unikatowe Muzeum Papiernictwa. Barokowy kościół śś. Piotra i Pawła zbudowano w latach 1708-30, wg projektu Lorensa Meysera. Wewnątrz znajduje się barokowe wyposażenie na czele ze słynną amboną w kształcie wieloryba z rozwartą paszczą z 1730 r. Na środku rynku stoi kolumna maryjna, postawiona w 1725 r. jako wotum za uratowanie od zarazy i rekonstrukcja pręgierza z 2004 r. Obecny ratusz wzniesiono w latach 1584-85 jako kamienicę mieszczańską, przebudowywaną w XVIII– pocz. XX w. W pobliżu rynku stoi dawny kościół ewangelicki Związku Gustawa Adolfa wzniesiony w latach 1845-46, w 1893 r. dobudowano wieżę.
Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju, fot. J. Halicki
W Parku Zdrojowym znajduje się podświetlana Kolorowa Fontanna i klasycystyczny Dworek Chopina, wybudowany w latach 1802-05. Każdego roku, w sierpniu, odbywa się Międzynarodowy Festiwal Chopinowski. Kompozytor gościł tu w 1826 r. na zalecenie lekarzy, doradzających odpoczynek w uzdrowisku. Na wzgórzu nad zdrojem znajduje się neogotycki kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa z lat 1899-1902 oraz neobarokowy kościół śś. Franciszka i Leonarda z lat 1925-26 z klasztorem Franciszkanów.
Plan Dusznik-Zdroju (mapa Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie 1:35 000)
Schronisko PTTK „Pod Muflonem”
Schronisko położone jest u podnóża Ptasiej Góry, powstało w połowie XIX w. jako gospodarstwo hodowlane, pod koniec XIX w. stało się gospodą turystyczną, po II wojnie światowej schroniskiem. Początkowo nosiło nazwę Liebe Stille (Miła Cisza), lecz kuracjusze z Dusznik-Zdroju szybko przemianowali je na Stille Liebe (Cicha Miłość). Obecna nazwa nawiązuje do głów muflonów, które umieszczone są w sali restauracyjnej. Miejsce z piękną panoramą Wzgórz Lewińskich, Gór Stołowych oraz, przy dobrej widzialności, Karkonoszy sprzyja cichej refleksji i kontemplacji. Wnętrze usłane jest obrazami, zdjęciami, płaskorzeźbami i dobrą książką. Co jakiś czas są organizowane rozmaite eventy związane z kulturą, sztuką i muzyką. W schronisku można raczyć się rzemieślniczym piwem, dobrą atmosferą i nie tylko.
Jamrozowa Polana
Pod koniec lat 80. XX w. zbudowano tu duży ośrodek treningowy narciarstwa klasycznego i biathlonu, który funkcjonuje do dziś. Latem używany jest do treningów na rolkach.
Nowa Bystrzyca
Drewniany kościół Wniebowzięcia NMP powstał w 1726 r. W 1923 r. powstała obecna sygnaturka, w tym okresie dobudowano także kruchty. Wewnątrz znajduje się drewniana figura MB z Dzieciątkiem z 1657 r., która niegdyś była obiektem lokalnego kultu. Obok stoi kaplica z 1772 r. z kamiennym Ukrzyżowaniem z 1795 r. i XIX-wieczna plebania.
Spalona
Wieś położona przy przełęczy Spalona (811 m), posiada bardzo dobre warunki do uprawiania narciarstwa. Znajduje się tu sztucznie dośnieżany wyciąg narciarski i przygotowane trasy naciarstwa biegowego o długości ponad 40 km. Na przełęczy stoi schronisko Jagodna, powstałe pod koniec XIX w.
Na pobliskiej Jagodnej (977 m) znajduje się wieża widokowa. Oglądać z niej można panoramy sięgające po Góry Orlickie, Masyw Ślęży oraz pasma górskie po stronie czeskiej.
Schronisko PTTK Jagodna
Obiekt powstał ok. 1895 r. w górnej części wsi Spalona – najwyżej położonej miejscowości w Górach Bystrzyckich. Murowano-drewniany budynek początkowo pełnił rolę gospody, po odkryciu przez narciarzy walorów okolicy i rozbudowie infrastruktury komunikacyjnej przekształcono go w schronisko turystyczne. W 1942 r. dobudowano część werandy i w tym kształcie schronisko przetrwało do dzisiaj.
Schronisko PTTK Jagodna
Lasówka
Neoromański kamienny kościół św. Antoniego z lat 1910-12. We wsi od 1612 r. funkcjonowała huta szkła, po której pozostały fundamenty szlifierń i trzech pieców szklarskich.
