Z roku na rok przybywa tężni solankowych. Czym właściwie są te obiekty? Jak powstały i czy warto wokół nich spacerować? Zdania są różne, warto samemu zobaczyć jak wyglądają i czy rzeczywiście mogą równać się ze spacerami po morskiej plaży. Może to rozwiązanie idealne dla turystów, którzy jakoś nigdy na wybrzeże nie mogą dojechać ;)? Na zdjęciu mała tężnia w parku w śląskim Jaworzu.
Początkowo tężnie powstawały, by zagęścić solankę w toku produkcji soli spożywczej i leczniczej. Wtedy właśnie odkryto ich walory lecznicze - powietrze wokół było nasycone solanką, która w sposób naturalny odparowywała. Bogate w mikroelementy (m.in. jod) powietrze zaczęto wykorzystywać przy różnych kuracjach, a powstały mikroklimat porównywany jest do klimatu nadmorskiego, z którego szczególnie korzystać powinny osoby odbywające rekonwalescencję po chorobach, palacze, osoby pracujące w zapyleniu, wysokiej temperaturze, czy pracujące głosem.
Tężnia w Jaworzu
Sama tężnia solankowa to drewniana konstrukcja wypełniona gałązkami tarniny (ew. brzozy, w mniejszych obiektach). Solanka, przez system pomp, transportowana jest na górę konstrukcji, a następnie spływa i rozbija się o gałązki. Obieg jest zamknięty.
Niektórzy naukowcy sceptycznie podchodzą do pomysłu budowy coraz większej liczby tężni, zwracając uwagę na lokalizację urządzeń. Uważają, że tężnie nie powinny być w terenie zielonym, w pobliżu drzew i krzewów, gdyż solanka może powodować zasolenie gleby i uszkadzać rośliny. Podobnie niekorzystny wpływ sól może mieć na infrastrukturę czy pojazdy. Wątpliwości budzi także sztuczne zasilanie tężni - w Ciechocinku, czy Wieliczce, konstrukcje zasilane są “świeżą solanką”, a np. w krakowskiej Nowej Hucie solanka jest dowożona z Bochni. Tutaj jednak powinna wystarczyć odpowiednia dbałość o jakość solanki.
Mimo, że zdania naukowców są podzielone, to z pewnością spacer wokół tężni może być przyjemnym odpoczynkiem i pomoże odświeżyć siły. Zachęcamy do przeprowadzenia własnych obserwacji i zaplanowania trasy, która pozwoli na zatrzymanie się przy którejś, z coraz liczniejszych, tężni.
Największe, i najbardziej znane obiekty w Polsce znajdują się w Radlinie, Konstancinie, Busku-Zdroju, Ciechocinku. Popularna jest też tężnia w Wieliczce. Odwiedzając Środkową Warmię zachęcamy do odwiedzenia nowych tężni - obiektu o długości 100 m i wysokości 8 m. W wielu miastach istnieją mniejsze obiekty: Krakowie, Warszawie, Łodzi, Bydgoszczy, Katowicach, Rybniku czy Tychach. Od kilku lat powstaje też coraz więcej małych konstrukcji, o powierzchni ok. 10 m kw. Jest to związane z programami wojewódzkimi, czy samorządami finansującymi takie budowle i rozbudowę obiektów rekreacyjnych.
Nowoczesna tężnia solankowa w Busku-Zdroju
Na początek polecamy:
Kraków i okolice: spacer po Nowej Hucie wraz z wejściem na Kopiec Wandy oraz okrążenie Zalewu Nowohuckiego, przy którym znajdują się tężnie (odbudowane po pożarze). Stąd już blisko do Dworku Jana Matejki w Krzesławicach (udostępniony do zwiedzania). Trasę można zrealizować w oparciu o rower bądź komunikację miejską. (plan Krakowa)
Warmia - Lidzbark Warmiński: zwiedzając ten piękny region warto przeznaczyć czas na wędrówkę po Parku Uzdrowiskowym Doliny Symsarny. To malownicze miejsce, doskonałe do spaceru, czy jazdy rowerem. Z historią miejsca odwiedzający mogą się zapoznać poprzez skorzystanie ze ścieżek przyrodniczych i tablic edukacyjnych. Tutaj, oprócz wspaniałej przyrody, znajdują się m.in. pozostałości fortyfikacji Trójkąta Lidzbarskiego z lat 1928-1937. Warto poznać ten teren, opisywany jeszcze w przedwojennych, niemieckich przewodnikach, jako kurort klimatyczny. (Środkowa Warmia)
Gorce - Rabka-Zdrój: tutaj funkcjonuje kompleks Pijalni Wód Mineralnych i Tężni Solankowej w Parku Zdrojowym. To doskonałe miejsce do rodzinnych spacerów, a także do zakończenia dłuższej wycieczki np. po Gorcach. Koło Parku prowadzi Główny Szlak Beskidzki, można też zaplanować trasę w formie pętli z dojściem do bacówki PTTK na Maciejowej. (mapa Rabki-Zdrój i okolic)