Wysowa-Zdrój - co warto zobaczyć? 0
Wysowa-Zdrój - co warto zobaczyć?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wysowa-Zdrój to niewielka miejscowość uzdrowiskowa położona w południowo-wschodniej części województwa małopolskiego, w powiecie gorlickim, przy granicy ze Słowacją. Otoczona jest zewsząd górami Beskidu Niskiego, tzw. Górami Hańczowskimi. Wyróżniają się one długimi, stosunkowo wąskimi grzbietami, ciągnącymi się równolegle z północnego zachodu na południowy wschód, miejscami o wyjątkowo stromych stokach. Otaczające Wysową wzniesienia to od północy i wschodu – Kozie Żebro, Jaworzynka, Obicz; od południa – Wysota, Tri Kopce, Płaziny, Jawor, Cigelka; od południowego zachodu – Biała Skała, Ostry Wierch i Lackowa (997 m n.p.m. – najwyższy szczyt polskiej części Beskidu Niskiego). W pobliżu – na Słowacji – znajduje się również Busov (1002 m n.p.m.) – najwyższy szczyt całego Beskidu Niskiego. 
Znaczne oddalenie od większych ośrodków miejskich oraz brak uciążliwego przemysłu sprawiają, że Wysowa poszczycić się może wyjątkowo czystym górskim powietrzem. Prawdziwym skarbem są jednak naturalne lecznicze wody mineralne. To tutaj produkowana jest słynna w całym kraju Wysowianka. Uzdrowisko dysponuje rozbudowaną bazą sanatoryjno-wypoczynkową. Do dyspozycji turystów i kuracjuszy są obiekty noclegowe o różnym standardzie, restauracje serwujące tradycyjne dania regionalne (w tym kuchnię łemkowską), obiekty rekreacyjne (park wodny, ośrodki jazdy konnej, boiska, korty tenisowe), a także rozbudowana sieć szlaków pieszych, rowerowych i konnych.
Warto wspomnieć, że okolice Wysowej-Zdroju to region, w obrębie którego przez lata przenikały się różne religie i kultury. Przed wojną w Wysowej mieszkało około 800 mieszkańców, z czego 700 stanowili Łemkowie. W wyniku akcji „Wisła” w 1947 r. ludność łemkowską przesiedlono do ZSRR oraz na tzw. Ziemie Odzyskane. Część z nich wróciła w te strony w latach 50. i do dziś kontynuuje tradycje przodków. Z kulturą łemkowską warto zapoznać się bliżej w czasie corocznego festiwalu w Zdyni (Łemkowska Watra).

 

Krzyże na Górze Jawor, nieopodal Wysowej-Zdroju

 

Historia uzdrowiska
Ponoć jeszcze w XX w. istniały w rynku dwie piwnice „na 300 beczek każda, ale je zasypano”. Pierwsze wzmianki o Wysowej pochodzą z połowy XIV w. Swój rozwój zawdzięcza położeniu przy szlaku handlowym prowadzącym na Węgry. Właścicielami Wysowej były znamienite rody: Gładyszowie, Zborowscy, Tarłowie, Lanckorońscy. Ci ostatni już pod koniec XVIII w. przypisywali tutejszym wodom właściwości lecznicze. Pierwsze urządzenia kąpielowe powstały w 1808 r. Słaba jakość dróg dojazdowych zniechęcała jednak potencjalnych kuracjuszy. Wysowa przez długi czas pozostawała w cieniu znanej Krynicy czy słowackiego Bardejowa. Sytuacja zmieniła się pod koniec XIX w. Zmodernizowano drogę z Ropy, doprowadzono kolej do Grybowa i Gorlic, zbadano skład chemiczny wód, rozwinęła się także infrastruktura – powstał zakład zdrojowo-kąpielowy, prywatne wille, hotele, restauracje. W 6-hektarowym parku tryskało siedem zdrojów. Leczono tu choroby narządów oddychania, moczowe, płciowe, trawienia, niedokrwistość, a także choroby nerwowe. Zarówno I jak i II wojna światowa przyniosły ogromne spustoszenie. Uzdrowisko odbudowano, najpierw w latach dwudziestych, a następnie sześćdziesiątych.

 

Fragment mapy Wysowa-Zdrój i okolice (1:35 000)

 

Uzdrowisko

„Uzdrowisko Wysowa” powołano do życia w 1959 r. I choć tradycje lecznicze sięgają dużo wcześniej, cała baza zabiegowa powstała w okresie powojennym. W sanatoriach leczone są: choroby układu trawienia (gastrologia, hepatologia), choroby dróg oddechowych, cukrzyca, otyłość, choroby układu moczowego (nefrologia i urologia) oraz choroby ortopedyczno-urazowe. Leczenie odbywa się w oparciu o szereg zabiegów przyrodoleczniczych, m.in. kąpiele (mineralne, siarczkowe, borowinowe, solankowe), kuracje pitne wodami mineralnymi, inhalacje z wód mineralnych, masaże suche i podwodne. Od 1993 r. w sanatorium „Beskid” funkcjonuje uzdrowiskowy ośrodek dializ pozaustrojowych. To pierwszy w Polsce ośrodek przyjmujący chorych wymagających dializ w trakcie pobytu w uzdrowisku. Do dyspozycji kuracjuszy jest jaskinia solno-jodowa znajdująca się w budynku dyrekcji Uzdrowiska. Kuracja jodem zalecana jest w leczeniu wielu schorzeń – głównie układu oddechowego i krążenia. Do „Uzdrowiska Wysowa” należy także rozlewnia wód mineralnych, z której pochodzą: słynna woda mineralna Wysowianka oraz wody lecznicze: Franciszek, Henryk i Józef.

Wody mineralne
Wysowa-Zdrój poszczycić się może dużym bogactwem wód mineralnych. Ich różnorodność wynika ze zróżnicowanej budowy geologicznej podłoża – woda krążąc pomiędzy naprzemiennie ułożonymi warstwami piaskowców i łupków nasyca się cennymi minerałami. Są to wody lecznicze – w większości szczawy wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowe, ale także szczawy wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowo-wapienne i wodorowęglanowo-sodowo-wapienne. Obecnie na terenie uzdrowiska znajduje się 14 ujęć, z czego najbardziej znane dostępne są w Pijalni (Henryk, Franciszek, Anna, Józef II, Słone). Pozostałe to m.in.: Józef I, Bronisław, Aleksandra, W-24.

 

W pijalni wód mineralnych

 


Sanatoria
Uzdrowisko Wysowa S.A.
Wysowa-Zdrój 149

Ośrodek Uzdrowiskowy „Biawena”
Wysowa-Zdrój 107 (dyrekcja uzdrowiska)

Ośrodek Uzdrowiskowy „Beskid”
Wysowa-Zdrój 98

Instytut Zdrowia Człowieka
Uzdrowisko Wysowa nad Parkiem
Wysowa-Zdrój 95

Centrum Rekreacyjno-Lecznicze Glinik
Wysowa Zdrój 101

 

Ośrodek Uzdrowiskowy "Biawena" 

 

Atrakcje w Wysowej-Zdroju

Park Zdrojowy
Jest to ulubione miejsce spacerów kuracjuszy i wczasowiczów. Prowadzą tędy liczne alejki, przy których usytuowane są altany i ławeczki. Znajdują się tu ujęcia wód mineralnych, na dzieci czekają place zabaw. Uroku temu miejscu dodają zakwitające latem rabaty kwiatowe oraz łukowe mostki zawieszone nad potokami.

 

W parku zdrojowym

 

Pijalnia wód mineralnych
Charakterystyczny drewniany budynek Pijalni usytuowany w samym centrum parku zdrojowego, stanowi wizytówkę uzdrowiska. To rekonstrukcja pierwotnej budowli z 1933 r., która spłonęła w latach 60. XX w. Obiekt wyróżniają wysoki dach zwieńczony sygnaturką i okazałe podcienia. Nie bez znaczenia jest lokalizacja Pijalni – duża dawka nasłonecznienia sprzyja przesiadywaniu na tarasie lub pobliskich ławeczkach w otoczeniu orzeźwiającej fontanny i zadbanej zieleni. W środku do dyspozycji kuracjuszy jest pięć rodzajów wód mineralnych ze źródeł: Henryk, Franciszek, Anna, Józef II i Słone. Można tu zakupić pamiątki i wydawnictwa związane z Wysową-Zdrój. Na piętrze znajduje się kawiarnia.

 

Pijalnia wód mineralnych

 

Park wodny
Stanowi jedną z głównych atrakcji uzdrowiska. Zbudowano go w miejscu gdzie kiedyś znajdował się basen odkryty. Do licznych atrakcji Parku Wodnego należą: basen rekreacyjno-rehabilitacyjny (o głębokości od 1,2 do 1,4 m), basen dla dzieci, wodne i powietrzne stacje masażu (leżanki powietrzne, ławeczki powietrzne, cztero- i dwudyszowe ścienne stacje masażu wodnego, gejzer, armatka i kaskada wodna), basen SPA (jacuzzi), sauny (parowa i sucha). Do dyspozycji gości są także kawiarnia i gabinet kosmetyczny „Kącik Urody”.

 

Park Wodny

 

Na terenie parku znajdują się również stary dom zdrojowy z XIX w. (obecnie restauracja i obiekt noclegowy) oraz amfiteatr. Przebiega tędy szlak przemysłu uzdrowiskowego Wysowej-Zdroju. Zimą w parku zdrojowym uprawiać można narciarstwo biegowe. Wyznaczona trasa ma 1,4 km długości. Na miejscu możliwość wypożyczenia nart w Ośrodku “Cztery Pory Roku” i Parku Wodnym.

 

Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej
Drewniany kościół usytuowany jest przy wjeździe do Wysowej-Zdrój od strony Hańczowej. Świątynię wzniesiono w latach 1936–38 wg projektu Zdzisława Mączeńskiego. Jest to obiekt w stylu dawnego budownictwa regionalnego. Ściany wykonano w nietypowej konstrukcji zrębowo-słupowej i oszalowano. Wnętrze jest jednonawowe. Zdobi je barokowy ołtarz główny z obrazem Wniebowzięcia NMP. Kościół znajduje się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

 

Drewniany kościół w Wysowej-Zdroju

 

Cerkiew pw. św. Michała Archanioła
Parafialna cerkiew prawosławna wybudowana została w roku 1779 jako świątynia greckokatolicka. Wzniesiono ją w miejscu poprzedniej, spalonej w 1777 r. Jest to budowla drewniana, dwudzielna, typu zachodniołemkowskiego. Zaglądając do wnętrza zwróćmy uwagę na wyposażenie pochodzące z XVIII i XIX w. Szczególnie cenne są późnobarokowy ikonostas i ołtarz boczny z ikoną Matki Boskiej. Cerkiew znajduje się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

Święta góra Jawor
To święta góra Łemków, od lat stanowiąca cel licznych pielgrzymek zarówno z Polski, jak i ze Słowacji. Znajduje się tu kaplica pw. Opieki Bogurodzicy (od 2017 r. sanktuarium greckokatolickie, w latach 1969–2017 cerkiew prawosławna) wybudowana w 1929 r. w związku z objawieniami maryjnymi. Doznała ich w 1925 r. jedna z mieszkanek Wysowej. Z nakazu Matki Bożej wzniesiono kaplicę, postawiono krzyż i namalowano ikonę. Z miejsca objawienia trysnęło źródło, którego woda miała właściwości uzdrawiające. Co roku 12 lipca (w święto Apostołów Piotra i Pawła) i 14 października (w święto Opieki Matki Bożej) odbywają się tu uroczyste nabożeństwa.

 

Kaplica na Górze Jawor

 

 

 

   

Mapa Wysowa-Zdrój i okolice (1:35 000)

 

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl