Krokusy kwitną od marca do kwietnia, pokazując się jako zwiastun wiosny na łąkach, halach i polanach gdzie często jeszcze zalega śnieg. Kwiaty wyrastają bezpośrednio z ziemi, tworząc szafirowy dywan, przetykany białymi egzemplarzami. Jest to widok charakterystyczny zwłaszcza dla obszarów koszonych lub tam, gdzie prowadzony jest wypas.
Krokusy na Polanie Kalatówki, fot. A. Hanula
W Polsce krokus objęty jest od 2014 r. ochroną częściową (wcześniej, od 1946 r. był pod ochroną ścisłą). Zagrożeniem dla gatunku jest zmiana jego siedlisk naturalnych – łąk i pastwisk, zaprzestanie koszenia i wypasu. Znaczna część stanowisk znajduje się na terenach parków narodowych: Tatrzańskim, Gorczańskim, Babiogórskim i właśnie tam powrócono w wielu miejscach do systematycznego koszenia łąk i wprowadzono wypas kulturowy, by zachować populację krokusa.
Stawieniec (Gorce) wiosną, fot. M. Ruciński
Gdy zakwitają krokusy w miejsca ich występowania ciągną rzesze turystów. W Tatrzańskim Parku Narodowym część polan jest ogrodzona, wolontariusze w ramach „Krokusowych Patroli” sprawdzają, czy turyści nie niszczą kwiatów. Szczególnie wiele osób odwiedza Polany: Kalatówki, Chochołowska i Huciska. Trasy prowadzące w te miejsca są znane i uczęszczane przez cały rok, dlatego też i wczesną wiosną stają się celem wędrówek tysięcy osób. W tym roku, pracownicy TPNu nie przewidują spektakularnego widoku całych krokusowych łąk, a to przez powtarzające się opady śniegu i niskie temperatury. Część kwiatów już przekwitła, a cześć się w ogóle nie pojawiła.
Jednak, nawet przy takich prognozach nadal zachęcamy do wędrówek i proponujemy zajrzeć w mniej popularne miejsca, jak np. Polana Olczyska i Polana Kopieniec. Tutaj niegdyś prowadzono wypas owiec, czego pozostałością są szałasy pasterski i… łany krokusów. Najkrótsza trasa prowadząca na Polanę Kopieniec rozpoczyna się na Jaszczurówce (cześć Zakopanego) gdzie jest parking i prowadzi zielonym szlakiem wzdłuż Doliny Olczyska na polany. Jest to najkrótsza trasa prowadząca pod Kopieniec Wielki (1328 m n.p.m.). Zielony szlak prowadzi też na szczyt - warto się na niego wspiąć by podziwiać piękną dookolną panoramę.
Krokusy na Polanie Kopieniec
Mapy Tatr:
Piękne widoków znad krokusów towarzyszyć też nam będą w Beskidach, zachęcamy do tworzenia swojej „mapy krokusów”, na którą złożą się miejsca mniej znane, a równie urokliwe.
Z pewnością krokusy przywitają wiosnę w Beskidzie Żywieckim - pierwsze rozkwitły już nieopodal schroniska PTTK na Hali Krupowej. Najkrótsza droga do schroniska prowadzi z Sidziny Wielkiej Polany (czarny szlak), ale planując wycieczkę w ten rejon warto poświęcić na nią więcej czasu, odpocząć na nieodległej Złotej Grapie podziwiając panoramę Tatr, czy masywu Babiej Góry ze szczytu Czyrńca, albo wejść na Policę (1369 m n.p.m.) - najwyższy szczyt pasma.
Beskid Żywiecki:
https://compass.krakow.pl/beskid-zywiecki-mapa-turystyczna
https://compass.krakow.pl/beskid-zywiecki-mapa-laminowana
Miejsca, gdzie nie powinno zabraknąć krokusów to m.in.: okolice Turbacza i schroniska PTTK: Hala Wolnica, Hala Turbacz, Hala Długa - niezależnie od tego, który szlak wybierzemy idąc na najwyższy gorczański szczyt, po drodze znajdziemy rozległe hale, polany, na których rozkwitają krokusy; idąc na Gorc fioletowe skupiska spotkamy przy Gorcu Kamienickim; wybierając szlak z Obidowej lub Rdzawki na Stare Wierchy również będziemy mogli podziwiać szafrany. Dzięki corocznemu wypasowi owiec na gorczańskich halach, krokusy są tu obecne i wędrując różnymi drogami napotkamy na ten piękny zwiastun wiosny.
Gorce:
https://compass.krakow.pl/gorce-mapa-turystyczna
https://compass.krakow.pl/gorce-mapa-laminowana
Gorce, fot. M. Sośnicki
Turystów, chcących odnaleźć krokusy w Beskidzie Wyspowym, zapraszamy szczególnie w okolice Lubomierza, Łopienia i Lubonia Wielkiego.
Zapraszamy do wiosennych wędrówek, szukania pięknych miejsc, widoków i odpoczynku.
Beskid Wyspowy:
https://compass.krakow.pl/beskid-wyspowy-mapa-turystyczna
https://compass.krakow.pl/beskid-wyspowy-mapa-laminowana
fot. Aleksandra Świeczka